5 pułk chemiczny im.gen.broni Leona BERBECKIEGO
Tradycje Jednostki Wojskowej

GARNIZON TARNOWSKIE GÓRY

       W Tarnowskich Górach, w okresie pruskim w latach 1742 – 1795, z niewielkimi przerwami, stacjonował szwadron pułku huzarów i kompania piechoty. W 1913 roku Tarnowskie Góry zyskały ponownie status miasta garnizonowego. Przez 9 miesięcy, do wybuchu I wojny światowej w garnizonie przebywał 3 batalion 156 pułku piechoty (3 Bat. Infanterie – Regiment Nr 156) oraz 11 pułk strzelców konnych ( Jäger  - Regiment zu Pferde Nr 11).
    Ok. 1914 roku, oddano do użytku kompleks koszarowy przeznaczony dla strzelców konnych. W latach 1922 -1939 stacjonował w nim 3 pułk ułanów śląskich,
a obecnie 5 pułk chemiczny. Natomiast koszary dla 3 batalionu (przy ul. T. Kościuszki) wybudowano w latach 1914 – 1917, w latach 1922 – 1939 stacjonował w nich 11 pułk piechoty.
   Cztery miesiące po wygaśnięciu walk powstańczych, 20 października 1921 roku Rada Ambasadorów odwołując się do wyników plebiscytu wytyczyła na Górnym Śląsku granice między Polską i Niemcami. Z części przyłączonej do II Rzeczypospolitej utworzono autonomiczne województwo śląskie, w którym znalazł się przygraniczny garnizon Tarnowskie Góry. W ostatniej dekadzie czerwca 1922 roku nastąpił podniosły moment przejmowania Górnego Śląska i wkraczania na jego teren oddziałów Wojska Polskiego. 26 czerwca 1922 roku oddział piechoty
i szwadron 3 pułku ułanów, dowodzony przez rtm. Ignacego Kowalczewskiego brał udział w uroczystym powitaniu Wojska Polskiego w Tarnowskich Górach. Nieco później przybył
do garnizonu 11 pułk piechoty. Dowódcami garnizonu w międzywojniu byli zwyczajowo na przemian dowódca 3 pułku ułanów śląskich i dowódca 11 pułku piechoty. W kampanii wrześniowej 1939 roku pułk ułanów walczył w składzie 5 Krakowskiej Brygady Kawalerii, uczestnicząc w bojach pod Woźnikami, w rejonie Pińczowa, Nowego Korczyna i Rogożna. Natomiast 11 pułk piechoty wchodził w skład 23 dywizji piechoty, z którą przeszedł cały szlak bojowy, walcząc do 20 września.
    23 stycznia 1945 roku Tarnowskie Góry ponownie odzyskały niepodległość. Pierwszą jednostką wojskową, która trafiła do garnizonie po zakończeniu II wojny światowej był 35 pułk piechoty. Pułk stacjonował w kompleksie koszarowym przy ul. Opolskiej. Żołnierze związali się ze środowiskiem tarnogórskim, aktywnie uczestnicząc w odbudowie i rozbudowie miasta.
październiku 1950 roku do garnizonu został przegrupowany 37 pułk artylerii lekkiej, wchodzący w skład
2 Warszawskiej Dywizji Piechoty. W listopadzie 1956 roku pułk został rozformowany, a na jego bazie i bazie 120 pułku artylerii ciężkiej powstała 35 brygada artylerii haubic, wchodząca w skład 10 dywizji artylerii armat. Brygada, z powodu reorganizacji, już w maju 1957 roku została rozwiązana i przeformowana. Na jej miejsce powstał 115 dywizjon haubic. Rok 1969 przyniósł kolejną reorganizację jednostek 10 Sudeckiej Dywizji Pancernej, w ramach której rozformowano 115 dywizjon artylerii haubic i sformowano 39 pułk artylerii, funkcjonujący do 1995 roku. Rok 1995 jest też datą sformowania w garnizonie Tarnowskie Góry 5 batalionu chemicznego, przeformowanego w 2010 roku w 5 pułk chemiczny.
    Od 1958 roku w koszarach przy ul. T. Kościuszki, stacjonował 8 dywizjon artylerii rakietowej, po czym w 1961 przeniósł się do koszar przy ul. Opolskiej.
W wyniku reorganizacji w 1968 roku, został przemianowany na 8 dywizjon artylerii.  W 1961 roku w Tarnowskich Górach sformowano 12 batalion drogowy,
który w 1966 roku przeformowano na 12 pułk kolejowy. Następnie pułk przekształcono w 4 Wojskowe Zakłady Budownictwa Kolejowego. Po kolejnej reorganizacji utworzono 4 Ośrodek Przechowywania Sprzętu, który w latach 1997 – 2001 stacjonował przy ul. Opolskiej. Jednostkę rozwiązano w 2001 roku.                   
       Po wyzwoleniu Tarnowskich Gór, rozpoczęła prace Wojskowa Komenda Uzupełnień. W sierpniu 1945 roku utworzono Rejonową Komendę Uzupełnień, która obejmowała swym zasięgiem powiat tarnogórski i lubliniecki. W 1950 roku dotychczasową nazwę RKU zmieniono na Wojskową Komendę Rejonową. W wyniku kolejnych zmian organizacyjnych w 1965 roku powstał Powiatowy Sztab Wojskowy, natomiast w 1975 roku Wojskowa Komenda Uzupełnień. W 2010 roku rozwiązano tarnogórską WKU.  Do 1960 roku funkcjonowało w Tarnowskich Górach Liceum Ogólnokształcące MON, powołane w 1956 roku rozkazem Ministra Obrony Narodowej. Po odzyskaniu niepodległości w garnizonie Tarnowskie Góry stacjonowały :

 w kompleksie koszarowym przy ul. Opolskiej
1922 – 1939   3 pułk ułanów śląskich
1945 – 1950   35 pułk piechoty
1950 – 1956   37 pułk artylerii lekkiej
1950 – 1956   120 pułk artylerii ciężkiej
1956 – 1957   brygada artylerii haubic
1957 – 1968   115 dywizjon artylerii haubic
1961 – 1989   8 dywizjon artylerii rakietowej
1968 – 1995  39 pułk artylerii
1995 – 2010   5 batalion chemiczny
1997 – 2001  4 Ośrodek Przechowywania Sprzętu
2010 – obecnie   5 pułk chemiczny

W kompleksie koszarowym przy ul. T. Kościuszki :
1922 – 1939    11 pułk piechoty
1945 -  1958   35 pułk piechoty
1958 – 1961   8 dywizjon artylerii rakietowej
1961 – 1966   12 batalion drogowy
1966 – 1997  12 pułk kolejowy,
przekształcony w 4 Wojskowe Zakłady Budownictwa Kolejowego, następnie przeformowany w 4 Ośrodek Przechowywania Sprzętu,                                                                           
1945 – 2010   Wojskowa Komenda Uzupełnień

5 Pułk Chemiczny - charakterystyka, miejsce stacjonowania, przeznaczenie i zadania.


5 Pułk Chemiczny jest oddziałem podporządkowanym bezpośrednio Dowódcy Generalnemu SZ, stacjonuje w Tarnowskich Górach.

    Tarnogórscy żołnierze realizują specjalistyczne przedsięwzięcia obrony przed bronią masowego rażenia.
Do najważniejszych zadań Pułku należy wykrywanie i pobieranie próbek skażeń promieniotwórczych i chemicznych oraz prowadzenie całkowitej likwidacji skażeń ludzi i sprzętu. W sytuacjach kryzysowych zaangażowane są pododdziały Pułku oraz Chemiczny i Radiacyjny Zespół Awaryjny.


 

Rys historyczny i tradycje, symbolika oraz dorobek 5 pchem.
Rozkaz dotyczący sformowania 5 Pułku Chemicznego wpłynął do 5 Batalionu Chemicznego w dniu 1 lipca 2010 roku i od tego momentu rozpoczęły się przygotowania zmierzające
do przeformowania batalionu w pułk. Prace nabrały rozmachu z chwilą wyznaczenia Pierwszego Żołnierza Pułku. We wrześniu 2010 roku stanowisko dowódcy 5 Pułku Chemicznego objął
płk dypl. Bogdan Kula. Pierwszy rozkaz dzienny Pułku ukazał się 6 października 2010 roku. Zintensyfikowano prace zmierzające do obsady poszczególnych stanowisk, zaopatrzenia
w specjalistyczny sprzęt, doskonalono profesjonalizm żołnierzy oraz realizowano harmonogram szkolenia. Zgodnie z Decyzją Ministra Obrony Narodowej sformowanie Pułku zakończono
w dniu 31 grudnia 2010 roku.
       5 Pułk Chemiczny jest spadkobiercą tradycji 5 Batalionu Chemicznego im. gen. broni Leona Berbeckiego. Batalion sformowano w garnizonie Tarnowskie Góry w 1995 roku.
       Od dnia 30.09.2001 roku w związku z przejściem na nową strukturę organizacyjną wojsk chemicznych, zaprzestano używania nazwy 5 Batalion Obrony Przeciwchemicznej i wprowadzono nazwę 5 Batalion Chemiczny.
      Batalion brał udział w likwidacji klęsk żywiołowych w 1997, 2001 i 2010 roku. Żołnierze Batalionu brali udział w misjach pokojowych ONZ i NATO na Bliskim Wschodzie, w Kosowie, w Iraku i w Afganistanie. W 2004 roku, wydzielone siły i środki 5 Batalionu Chemicznego, zabezpieczały przebieg olimpiady w Grecji.
            Pluton likwidacji skażeń 5 Batalionu Chemicznego uzyskał certyfikację narodową  w czerwcu i międzynarodową w listopadzie 2005 roku. Celem ćwiczeń „Loyal Ledger” w Wielkiej Brytanii było doskonalenie umiejętności w przeciwdziałaniu skażeniom chemicznym oraz certyfikacja wydzielonych pododdziałów
do uczestnictwa w Wielonarodowym Batalionie Obrony przed Bronią Masowego Rażenia VI Zestawu Sił Odpowiedzi NATO.
          W 2006 roku pluton likwidacji skażeń Sił Odpowiedzi NATO przeprowadzili profilaktyczną dezynfekcję żołnierzy i sprzętu wydzielonego do kontyngentu „Pakistan”, zaś  w grudniu 2008
i w styczniu 2009 roku żołnierze Batalionu przeprowadzili profilaktyczną dezynfekcję polskich sił EUFOR wracających z Konga.
           W czerwcu 2009 roku kompania likwidacji skażeń 5 Batalionu Chemicznego, podczas ćwiczeń „TOR 09” uzyskała międzynarodową certyfikację
do uczestnictwa w Wielonarodowym Batalionie Obrony przed Bronią Masowego Rażenia XIV Zestawu Sił Odpowiedzi NATO.

 

Symbolika (odznaka, oznaka, sztandar, święto) oraz patron jednostki.

 
         Na podstawie Decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr 332/MON z dnia 14 września 2011 roku wprowadzono odznakę pamiątkową i oznakę rozpoznawczą Pułku.

 

       

 

Na podstawie Postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 września 2011 roku i na wniosek Ministra Obrony Narodowej  5 Pułk Chemiczny otrzymał sztandar,
ufundowany przez mieszkańców miasta Tarnowskie Góry. Uroczystość wręczenia sztandaru odbyła się  w dniu 16 września 2011 roku, na tarnogórskim Rynku.

      Na podstawie Decyzji Ministra Obrony Narodowej  Nr 87/MON z dnia 16 marca 2011 roku 5 Pułk Chemiczny przyjął imię gen. broni Leona Berbeckiego i ustanowiono doroczne

Święto 5 Pułku Chemicznego w dniu 9 czerwca.

      Gen. broni Leon Berbecki od 1928 roku, przez 10 lat był inspektorem armii na odcinku śląskim, przygotowując obszar górnośląski do obrony. Równocześnie, od 1933 roku aż do wybuchu wojny, pełnił funkcję prezesa Zarządu Głównego Ligii Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Organizacja ta pod kierownictwem Leona Berbeckiego odegrała główną rolę w szkoleniu pilotów rezerwy i w przygotowaniu ludności cywilnej do obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej.

Szczegółowe informacje na temat naszego patrona dostepne są w zakładce Patron.

 

Żołnierz zawodowy otacza szczególną czcią godło, barwy narodowe i hymn państwowy.

Jest wierny przysiędze wojskowej i sztandarowi.

Szanuje mundur wojskowy, który uosabia uświęcone tradycją wartości oręża polskiego. 

<<Powrót

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych